)
Hoe blijf je aan de juiste kant van de regels?
Vanaf 1 januari 2025 is het handhavingsmoratorium van de Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) opgeheven. Dit betekent dat de Belastingdienst voortaan actief handhaaft op schijnzelfstandigheid op basis van bestaande wetgeving en jurisprudentie. Dit heeft grote gevolgen voor zowel zzp’ers als afbouwbedrijven die hen inhuren. In de praktijk is de grens tussen zelfstandig werken en loondienst echter minder zwart-wit dan het lijkt. Ondernemersvereniging NOA adviseert leden met personeel en leden zonder personeel (zzp-ers) en beantwoord veel vragen over hoe je als zzp-er of opdrachtgever het beste kunt handelen.
De hamvraag is namelijk: Hoe bepaal je vooraf of een opdracht écht zelfstandig wordt uitgevoerd of dat er eigenlijk sprake is van loondienst? En waar doe je goed aan om problemen te voorkomen? Frans Westerman - beleidsmedewerker arbeidsvoorwaarden en sociale zekerheid bij NOA en Bob Buijs - sectormanager Plafond- & Wandbedrijven delen de nodige inzichten en praktische adviezen.
Vooraf helderheid scheppen
Al snel is duidelijk dat het voor zzp’ers en afbouwbedrijven in de droge en natte afbouw van belang is de regels goed te begrijpen en vooraf helderheid te scheppen in de samenwerking.
Kortom: bepalen hoe je ervoor zorgt dat jouw samenwerking voldoet aan de regels én werkbaar blijft. Gelukkig is daar iets in te doen, zoals toetsing aan het afwegingskader dat is opgesteld door de Belastingdienst en het gebruiken van de Modelovereenkomst Afbouw. ‘En leef hem dan ook na’, benadrukt Frans. ‘Daar kan het soms beter. Op de werkvloer wordt er wel eens gesproken over Mijn zzp-er.
Die bestaat niet, dan lijkt het al snel op een dienstverband’. Precies dát kan bij een controle grote gevolgen hebben, wanneer er in de dagelijkse praktijk niet als zodanig wordt gehandeld. Denk aan naheffingen of het terug betalen van toeslagen. ‘Bovendien wil je als ondernemer in de tussentijd niet in een juridische procedure terecht komen’, stelt Frans.
Eerlijk is eerlijk. Op het eerste gezicht lijkt het handhaven op schijnzelfstandigheid wellicht de zoveelste papieren tijger die op de branche wordt afgestuurd (al betreft de wet ook andere branches als zorg en onderwijs). En zijn redenen als het druk hebben, geen tijd en er niet in willen duiken begrijpelijke drempels. Toch ziet Frans een parallel: ‘Als we kijken naar de arbeidsrelatie met zelfstandige opdrachtnemers dan is het opheffen van het handhavingsmoratorium meer werk voor de opdrachtgever en de zzp’er. Tegelijk investeer je als werkgever ook in vaste werknemers. Denk aan monitoren en het voeren van een functioneringsgesprek; loopt alles goed of moeten we bijsturen. Waarom zou een goede opdrachtgever-opdrachtnemer relatie dan niet ook moeite mogen kosten? Vanuit onze optiek doe je er als ondernemer altijd goed aan ervoor te zorgen dat je een gezonde opdrachtgever-opdrachtnemer-relatie hebt.’
Twee kanten van de medaille
‘In Nederland zijn er 1,7 miljoen ZZP-ers. Het gros hiervan heeft geen vangnet geregeld. Denk aan pensioenvoorzieningen en arbeidsongeschiktheid. Als deze hele groep niets afdraagt, valt de economie als een kaartenhuis in elkaar’. Volgens Frans heeft de medaille dan ook twee kanten. ‘Het netto inkomen als werknemer is lager, aan de andere kant heb je dan wel alles goed geregeld. Goede ondernemers hebben de zaken goed voor elkaar en moeten naar mijn idee vooral ZZP-er blijven’.
Hoe je kunt aantonen dat een ZZP-er daadwerkelijk zelfstandig is, is niet zwart-wit. Er is geen standaard stroomschema en elke situatie is uniek. Dat is geen reden tot paniek, volgens Frans. Vanuit NOA ligt de focus op ervoor te zorgen dat men op een goede manier invulling geeft aan de samenwerking. ‘Onze verwachting is dat de handhaving een versterkend effect zal hebben. Men is al bewuster bezig met de vraag ‘hoe werk ik met zzp-ers? Door er bewuster mee om te gaan, zullen ondernemers een beter gevoel ontwikkelen bij wat wel kan en wat niet. Het gaat hier niet om de perfecte administratie maar vooral om het aantonen dat er in de praktijk goed met elkaar wordt samengewerkt. De schriftelijke onderhandeling over een uurtarief of meterprijs bijvoorbeeld is eenvoudig aantoonbaar’.
Wil je het gevoel hebben dat je veilig zit?
Nogmaals, voor beide partijen is het van belang om vooraf en bij íeder werk duidelijkheid te hebben. Je doet er goed aan hier samen zorgvuldig naar toe te werken. Het eerder genoemde afwegingskader van de Belastingdienst bestaat uit negen punten waaraan je kunt beoordelen of er sprake is van loondienst of zelfstandigheid. Elk element doet ertoe en moeten in onderlinge samenhang worden bekeken. Frans: ‘Hierbij geef ik het advies de gezichtspunten door te lopen pér ZZP-er die je inzet. Omdat een relatie per situatie en moment kan verschillen, is het verstandig dit regelmatig te doen. Blijf dit daarom monitoren en repeteren’.
Modelovereenkomst afbouw
Door gebruik te maken van (en heel belangrijk) ook goed aan te tonen dat je er volgens handelt, een door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomst wordt een opdrachtgever gevrijwaard van het inhouden en afdragen van loonheffingen en premies bij het werken met een zzp-er. Voor de afbouwsector is daarvoor de Modelovereenkomst Afbouw ontwikkelt. Let op: In de geel gearceerde onderdelen mogen geen wijzigingen worden aangebracht. ‘De overeenkomst bevat twee pagina’s en een opdrachtbeschrijving in de bijlage. Hierin staat exact beschreven wie, wat, wanneer, waar en tegen welke prijs gaat doen. En verschaft op eenvoudige wijze duidelijkheid over welke prestatie er tegen welke prijs geleverd wordt. Je doet er goed aan deze beschrijving voor iedere klus die je laat uitvoeren of gaat uitvoeren in te vullen’, vertelt Bob.
Checklist voorkomen schijnzelfstandigheid
NOA ontwikkelde een online checklist waardoor aan de hand van een aantal korte vragen inzicht wordt verkregen of er sprake is van ondernemerschap of een verkapt dienstverband.
Het is de bedoeling deze samen in te vullen. De resultaten worden vervolgens naar beide partijen gemaild.
Resumé: Hoe voorkom je ellende?
- Loop de punten in het afwegingskader na
- Pas de modelovereenkomst toe en leef deze na
- Werk met een contract en opdrachtbeschrijving
Top 3 praktische adviezen:
Voor het bouwbedrijf
1. Maak per opdrachtnemer een apart dossier aan
2. Werk volgens de Modelovereenkomst Afbouw en voeg dit toe als eerste document
3. Voeg vervolgens voor elke klus een opdrachtbeschrijving toe
Voor de ZZP-er
1. Zorg dat je een A4 hebt met de voorwaarden waaronder je werkt
2. Vul samen de online ‘Checklist voorkomen schijnzelfstandigheid’ in
3. Heb je vragen? Bel met NOA voor advies (voor leden)
Als ondernemersvereniging in de droge en natte afbouw pakt NOA haar rol door het verschaffen van generieke informatie zodat men zelf stappen kan zetten. Bob: ‘Onze leden worden met enige regelmaat voorzien van actuele informatie en blijven aangehaakt door de tweewekelijkse nieuwsbrief, natuurlijk ook rondom dit belangrijke onderwerp. Als gouden tip richting de ondernemer die het goed wil doen, kan ik alleen maar zeggen: Wees je bewust van hoe je werkt!’
Meer weten over dit of andere branche gerelateerde onderwerpen?
Kijk op noa.nl of bel met de Nederlandse Ondernemersvereniging voor Afbouwbedrijven op 0318 - 547373.
)
)
)
)